Czczony od stuleci krucyfiks z Bazyliki Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela to najważniejszy zabytek sakralny Warszawy, ale też niemy świadek dziejów Stolicy, z jej triumfalnymi i tragicznymi losami. Sprowadzony z Norymbergi w XVI w. (przypisywany jest tamtejszej szkole Wita Stwosza) przez warszawskiego rajcę Józefa Baryczkę, krucyfiks przetrwał lata zaborów i wojen, a gdy podczas Powstania Warszawskiego, gdy katedra legła w gruzach, krzyż wbrew wszystkim okolicznościom cudownie ocalał.
O losach krzyża oraz poświęconego mu filmu opowiadali jego twórcy. Piotr Dmitrowicz, dyrektor Mt 5,14, a przy tym autor scenariusza On będzie Miasto, tłumaczył: „Chciałem zrobić film o tym, jak ważne są symbole – jak ważne są symbole i pamięć, pamięć konkretnych miejsc. Tak właśnie jak w przypadku Chrystusa baryczkowskiego”. „Warszawa jest miastem naznaczonym przez wojnę i przez bardzo trudną historię” – podkreślał wyraźnie wzruszony dyrektor Dmitrowicz.
To właśnie wojna i Powstanie Warszawskie zdominowały znaczną część filmu, który przypomniał m.in. niesamowitą historię z podziemi dominikańskiego kościoła św. Jacka, gdzie naturalnej wielkości figura baryczkowskiego Chrystusa leżała pod wojskowym szynelem obok rannych i umierających powstańców. Film pokazał jednak także, w jaki sposób cudowny krucyfiks współcześnie oddziałuje na mieszkańców Warszawy i jej artystów. W On będzie Miasto wystąpił malarz Ignacy Czwartos, autor obrazu z wizerunkiem krzyża Baryczków, który można oglądać w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, oraz rzeźbiarz Łukasz Krupski, autor archikatedralnej Drogi Krzyżowej.
Tytuł filmu zaczerpnięto z frazy wiersza Zbigniewa Herberta Raport z oblężonego Miasta. Przed pokazem przeczytała go sama reżyser Magdalena Juszczyk:
…i jeśli Miasto padnie a ocaleje jeden/ On będzie niósł Miasto w sobie po drogach wygnania/ On będzie Miasto…
Premiera filmu z udziałem burmistrza Urzędu Dzielnicy Śródmieście, który sfinansował projekt, oraz przedstawicieli Kancelarii Prezydenta RP i warszawskich instytucji kultury, odbyła się w poniedziałek 3 sierpnia 2026 r. w siedzibie Mt 5,14 | Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego, które zaangażowało się w realizację i promocję dokumentu. Dokument będzie teraz pokazywany na festiwalach filmowych, a jego publiczny pokaz – także w wilanowskim Muzeum – zapowiedziano na wrzesień br.
